Excel Parola Türleri ve Şifrelemesi
Günümüzde birçok kişi iş, eğitim veya kişisel verilerini Excel dosyalarında saklamaktadır. Özellikle önemli bilgilerin güvenliği için dosyalara parola koymak oldukça yaygın bir uygulamadır. Ancak zaman zaman kullanıcılar, oluşturdukları bu parolaları unutabilmekte ve dosyalara erişimde ciddi sorunlar yaşayabilmektedir. Peki, Excel parolası unutulduğunda ne olur? Bu parola sıfırlanabilir mi ya da kırılabilir mi? Gelin bu konuyu biraz daha yakından inceleyelim.
Excel’de İki Farklı Parola Türü
Excel’de iki tür parola bulunmaktadır. Bunlardan ilki, sayfa veya hücre koruma parolasıdır. Bu parola, kullanıcıların hücrelerde değişiklik yapmasını, formülleri bozmasını veya belirli alanlara müdahale etmesini engellemek amacıyla kullanılır. Güvenlik seviyesi yüksek değildir. Dolayısıyla unuttuğunuzda, çeşitli yöntemler veya küçük makrolar yardımıyla bu korumayı kaldırmak mümkündür.
İkinci tür parola ise, dosya açma parolasıdır. Bu parola, dosyayı açmadan önce devreye girer ve şifre doğru girilmediği sürece dosya kesinlikle açılmaz. Excel 2007’den itibaren Microsoft, bu tür parolalar için güçlü bir şifreleme algoritması olan AES (Advanced Encryption Standard) kullanmaya başlamıştır. Bu nedenle, unutulan dosya açma parolalarının geri alınması ya da sıfırlanması son derece zordur.
Parolayı Unuttuğunuzda Karşılaşacağınız Durum
Eğer sayfa veya hücre koruma parolasını unuttuysanız, büyük bir problem yaşamazsınız. Çeşitli ücretsiz yöntemlerle bu koruma kaldırılabilmektedir. Ancak dosya açma parolasını unuttuysanız işler oldukça farklıdır. Microsoft’un kullandığı şifreleme sistemi nedeniyle, parolayı geri getirmek neredeyse imkânsızdır.
Bu durumda tek çözüm yolu, parola kırma yazılımları kullanmaktır. İnternette “brute force” (deneme yanılma) veya “dictionary attack” (sözlük saldırısı) yöntemleriyle çalışan çeşitli yazılımlar bulunmaktadır. Ancak şifre basitse, bu yazılımlar başarılı olabilir. Fakat uzun, karmaşık, harf, rakam ve özel karakter içeren güçlü bir parola kullanıldıysa, bu yazılımların başarılı olma ihtimali son derece düşüktür. Kimi zaman bu işlem günler, hatta yıllar sürebilmektedir.
Dikkat Edilmesi Gerekenler
Parola kurtarma işlemleri için internet üzerinde birçok ücretsiz yazılım bulunmaktadır. Ancak bunların önemli bir kısmı zararlı yazılım içerir. Bu nedenle güvenilmeyen kaynaklardan program indirmek büyük risk taşır. Ayrıca Microsoft’un resmi olarak parola kurtarma ya da sıfırlama hizmeti sunmadığını da bilmek gerekir.
En güvenli yol, parola belirlerken mutlaka güvenli bir yöntemle bu bilgiyi saklamaktır. Örneğin, şifre yöneticileri kullanabilir veya güvenilir bir ortamda parolanızı not edebilirsiniz. Aksi halde, kendi verilerinize erişiminizi tamamen kaybetme ihtimaliniz oldukça yüksektir.
